الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

110

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

پسر ، و بشارت رسيدن او به سنين نوجوانى ، و بشارت به صفت والاى حلم . در تفسير « حليم » گفته‌اند كسى است كه در عين توانايى در هيچ كارى قبل از وقتش شتاب نمىكند ، و در كيفر مجرمان عجله اى به خرج نمىدهد . روحى بزرگ دارد و بر احساسات خويش مسلط است . « راغب » در « مفردات » مىگويد : حلم به معنى خويشتندارى به هنگام هيجان غضب است ، و از آنجا كه اين حالت از عقل و خرد ناشى مىشود گاه به معنى عقل و خرد نيز به كار رفته ، و گر نه معنى حقيقى « حلم » همان است كه در اول گفته شد ، ضمنا از اين توصيف استفاده مىشود كه خداوند بشارت بقاى اين فرزند را تا زمانى كه به سنى برسد كه قابل توصيف به حلم باشد داده است ، و چنان كه در آيات بعد خواهيم ديد او مقام حليم بودن خود را به هنگام ماجراى « ذبح » نشان داد ، همانگونه كه ابراهيم نيز حليم بودن خود را در آن هنگام ، و هم در موقع آتشسوزى آشكار ساخت . قابل توجه اينكه واژه « حليم » پانزده مرتبه در قرآن مجيد تكرار شده ، و غالبا وصفى است براى خداوند جز در دو مورد كه به صورت توصيفى براى ابراهيم و فرزندش در كلام خدا آمده است ، و در يك مورد توصيفى است براى شعيب از زبان ديگران . واژه « غلام » به عقيده بعضى به هر كودكى قبل از رسيدن به سن جوانى گفته مىشود و بعضى آن را به كودكى كه از ده سال گذشته و هنوز به سن بلوغ نرسيده است اطلاق كرده‌اند . از تعبيرات مختلفى كه در لغت عرب آمده مىتوان استفاده كرد كه « غلام » حد فاصل ميان « طفل » ( كودك ) و « شاب » ( جوان ) است كه در زبان فارسى از آن تعبير به « نوجوان » مىكنيم .